Wennen aan het cochleair implantaat
Klinken stemmen na de activatie robotachtig, piepend of als tekenfilmfiguren, dan ben je in goed gezelschap. Bijna iedereen begint daar. Het zakt meestal weg terwijl je hersenen het nieuwe signaal leren, en je kunt zelf helpen om dat te versnellen.
Een cochleair implantaat bootst geluid niet na zoals je oren dat ooit deden. Het stuurt geluid als patronen van elektrische pulsjes naar je gehoorzenuw. Dat signaal bevat de spraak, maar het is een nieuwe code die je hersenen nooit eerder hebben gehoord.
Bij de activatie hebben je hersenen nog geen kaart voor die code. Je krijgt dus een ruwe versie: vlakke, metalige, robotachtige stemmen. Aan het signaal ligt het niet. Je hersenen hebben alleen nog niet geleerd om het te lezen.
Dit verschilt sterk van persoon tot persoon, en beide uitersten zijn normaal. Sommige mensen merken binnen dagen dat stemmen zachter worden. Bij de meesten valt de grote verschuiving in de eerste weken tot maanden, terwijl de hersenen hun kaart van het nieuwe signaal opbouwen.
Veel mensen blijven een jaar of langer verbetering merken. Een stem die in de eerste week als een robot klonk, kan drie maanden later weer als je dochter klinken. Vooruitgang komt vaak in stappen: op een dag klinkt een vertrouwde stem ineens weer als zichzelf.
Robotachtig geluid bij de activatie is normaal en zakt meestal weg over weken en maanden, niet over dagen.
Draag je processor van opstaan tot slapengaan. Je hersenen leren de nieuwe code door hem vaak te horen, en elk uur geluid is leertijd. Volg het draagschema dat je audioloog je heeft meegegeven.
Voeg daar actief luisteren aan toe. Luisteren met een taak, waarbij je antwoordt en terugkoppeling krijgt, geeft je hersenen een antwoord om jezelf aan te toetsen. Oefenen met woorden, korte zinnen volgen, meelezen met een luisterboek: het telt allemaal mee.
Draag de processor de hele dag, niet alleen voor gesprekken
Oefen met een taak: luisteren, antwoorden, het antwoord controleren
Begin met één heldere stem voordat je moeilijker luisterwerk toevoegt
In het begin is één heldere, vaste stem de juiste oefenpartner. Die geeft je hersenen een stabiel patroon om te leren voordat je aan groepsgesprekken of rumoerige ruimtes begint.
Zo begint SoundSteps ook: korte sessies met één heldere stem, en daarna meer stemmen en achtergrondlawaai naarmate je score stijgt.
Een zeker robotachtig geluid hoort erbij. Maar is het geluid onaangenaam of pijnlijk, lijkt het slechter te worden in plaats van beter, of merk je na een paar afspraken geen vooruitgang, zeg het dan tegen je audioloog. Het programma op je processor — de afregeling, soms mapping genoemd — kan worden bijgesteld, en de eerste afspraken zijn er juist voor die fijnafstelling.
Veelgestelde vragen
Een cochleair implantaat stuurt geluid als elektrische pulsjes naar de gehoorzenuw, een nieuw signaal dat je hersenen nog nooit hebben ontcijferd. Tot je hersenen daar een kaart voor hebben opgebouwd, klinken stemmen vaak vlak, metalig of robotachtig. Dat is bij de activatie normaal en te verwachten.
Bij de meeste mensen worden stemmen in de eerste weken tot maanden na de activatie merkbaar natuurlijker, en velen blijven een jaar of langer vooruitgaan. De processor de hele dag dragen en regelmatig luisteren oefenen versnelt dit meestal.
Ja. Hoge, tekenfilmachtige of piepende stemmen horen bij de meest voorkomende eerste ervaringen met een cochleair implantaat. Het zegt iets over hoe nieuw het signaal voor je hersenen is, niet over hoe goed je cochleair implantaat op de lange duur werkt.
De meeste mensen wel, in een of andere vorm: robotachtig, metalig, hoog of piepend. Een enkeling verstaat al snel spraak, en sommigen hebben meer tijd nodig. Beide uitersten zijn normaal.
Oefenen helpt. Bij actief luisteren antwoord je en krijg je terugkoppeling, en dat geeft je hersenen kansen om het nieuwe signaal te leren. Kort dagelijks oefenen met één heldere stem is een goed beginpunt.
Volg het draagschema van je audioloog. Als vuistregel: draag de processor je hele wakkere dag, niet alleen tijdens gesprekken. Zo hoort je gehoor het nieuwe geluid verspreid over de dag en niet alleen met horten en stoten.
Verder lezen
Doe de gratis luistercheck en oefen daarna een paar minuten per dag met één heldere stem. Zo leren je hersenen het nieuwe signaal het snelst.
