Je eigen stem is in de eerste weken met een hoortoestel vaak het vreemdste geluid van allemaal. Hij kan te luid, hol of galmend klinken, alsof je in een ton praat. Dit komt veel voor, en bij de meeste mensen zakt het weg zodra de hersenen wennen en de pasvorm goed zit.
Als je praat, reist je stem niet alleen door de lucht. Hij trilt ook via je schedel rechtstreeks je gehoorgang in. Normaal lekken die trillingen weer weg via het open oor. Sluit het oorstukje van een hoortoestel de gehoorgang af, dan blijven ze hangen en stapelen ze zich op, en klinkt je eigen stem hol en dof. Audiciens noemen dit het occlusie-effect: het effect van een afgesloten oor.
Je kunt hetzelfde horen zonder hoortoestel. Stop je vingers in je oren en zeg een paar woorden. Dat holle geluid is occlusie, en het is een fysiek gevolg van het oorstukje, geen teken dat er iets mis is met je toestel.
De tweede oorzaak heeft niets met het oorstukje te maken. Gehoorverlies neemt meestal eerst de hoge tonen weg, dus je hebt jarenlang een gedempte versie van je eigen stem gehoord. Een nieuw hoortoestel geeft die hoge tonen terug.
De stem in je oren zit nu dichter bij de stem die anderen altijd al hoorden, en die past niet bij de stem die je je herinnert. Veel mensen vinden dat hij eerst scherp, dun of vreemd klinkt. Dit deel is een kwestie van opnieuw kennismaken, en dat gebeurt meestal vanzelf.
Bij de meeste mensen zakt het ergste binnen een paar weken weg, als je het hoortoestel trouw draagt. Je hersenen werken hun beeld bij van hoe je stem klinkt, net zoals ze aan andere nieuwe geluiden uit het hoortoestel wennen.
Consequent dragen versnelt dit. Draag je het hoortoestel maar een paar uur per dag, dan blijven je hersenen wisselen tussen de oude en de nieuwe stem, en sleept het wennen zich voort.
Elke dag een paar minuten hardop lezen is hiervoor een van de beste manieren. Het geeft je hersenen een gestage stroom van je nieuwe stem op een ontspannen moment, en de vreemde fase wordt er bij de meeste mensen korter van.
Praten met familie of voorlezen aan een kleinkind werkt net zo. Het doel is eenvoudig: zorg dat je je eigen stem vaak hoort, met je hoortoestellen in.
Draag het hoortoestel tijdens je wakkere uren
Lees elke dag een paar minuten hardop
Praat gewoon door in plaats van je eigen stem te vermijden
Geef het een paar weken voordat je oordeelt
Klinkt je stem na twee of drie weken nog steeds hol, of stoort het geluid je zo dat je het hoortoestel uit wilt doen, zeg het dan tegen je audicien. Dit is een gewone vraag, en er zijn echte oplossingen: een venting (een kleine opening in het oorstukje waardoor opgesloten geluid kan ontsnappen), een opener dome of een andere instelling.
Je hoeft niet door te bijten. Aanpassingen in de eerste maanden horen bij het goed afstellen van een hoortoestel — erom vragen is geen klagen.
Veelgestelde vragen
Als een oorstukje je gehoorgang afsluit, blijven de trillingen van je eigen stem binnen hangen in plaats van weg te lekken. Dat opgesloten geluid heet het occlusie-effect, en het maakt je stem hol en dof. Een venting of een opener dome vermindert het vaak.
Bij de meeste mensen wel, meestal binnen een paar weken als je het hoortoestel trouw draagt. Je hersenen werken hun beeld van je stem bij. Klinkt hij na twee of drie weken nog steeds hol of storend, dan helpt een aanpassing van de pasvorm meestal.
Als het holle geluid na twee of drie weken trouw dragen niet is gezakt, of als je het hoortoestel erdoor uit wilt doen, maak dan een vervolgafspraak. Een venting, een andere dome of een andere instelling zijn allemaal gangbare oplossingen.
Kauwen stuurt sterke trillingen via je kaak en schedel de gehoorgang in. Is de gehoorgang afgesloten door een oorstukje, dan blijven die trillingen binnen, en klinkt kauwen luid in je eigen hoofd. Dit hoort bij het occlusie-effect, en een pasvorm met venting vermindert het vaak.
Ja. Een paar minuten hardop lezen per dag geeft je hersenen gestage oefening met je nieuwe stem, en bij de meeste mensen zakt het vreemde gevoel er sneller door weg. Het is meteen ook luisteroefening met heldere spraak.
Verder lezen
Rustig opbouwen in de eerste weken en wat je doet als je eigen stem raar klinkt.
Waarom tv zo lastig verstaanbaar is en wat beter werkt dan harder zetten.
Een rustige aanpak om thuis te oefenen: waar je begint en hoe je het volhoudt.
Een helder antwoord over wat luisteroefeningen wel en niet kunnen.
Waarom een dag horen zo vermoeit en hoe je je energie beter verdeelt.
SoundSteps
Terwijl je stem went, helpt kort dagelijks luisteroefenen de rest van het wennen ook. Doe de gratis luistercheck van SoundSteps om te zien waar je kunt beginnen.
SoundSteps is gemaakt voor hoortraining en luisteroefeningen. Het is niet bedoeld om een aandoening vast te stellen, te behandelen, te genezen of te voorkomen. Vraag een zorgverlener om medisch advies.
